ฉาก Y ชาย-ชาย ใน “ลักษณวงศ์” มเหสีถึงกับหึงหวง สู่จุดจบสุดดาร์กในวรรณคดีของสุนทรภู่

พระลักษณวงศ์ และพราหมณ์เกสร หรือนางทิพเกรส ขณะปรนนิบัติรับใช้ ภาพวาดโดย จักรพันธุ์ โปษยกฤต (ภาพจาก หนังสือ อิเหนา ลักษณวงศ์ สมุทรโฆษ) “ลักษณวงศ์” เป็นนิทานคำกลอน ผลงานกวีนิพนธ์ของสุนทรภู่ สันนิษฐานว่า ประพันธ์ในสมัยรัชกาลที่ 3 ลักษณวงศ์ เป็นเรื่องราวของ “พระลักษณวงศ์” สามารถแบ่งได้เป็นสองช่วงใหญ่ ๆ ช่วงแรกจะเป็นช่วงที่พระลักษณวงศ์ยังเป็นเด็ก ต้องเผชิญความยากลำบากในการตามหาพระมารดา สุดท้ายลงเอยด้วยดี ส่วนช่วงที่สองเป็นช่วงที่พระลักษณวงศ์โตเป็นผู้ใหญ่ ดำเนินเรื่องเกี่ยวข้องกับนางอันเป็นที่รัก...

20 กันยายน พ.ศ. 2396 วันพระราชสมภพ สมเด็จพระปิยมหาราช รัชกาลที่ 5

พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาจุฬาลงกรณ์ พระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว พระมหากษัตริย์ รัชกาลที่ 5 แห่งราชวงศ์จักรี เสด็จพระราชสมภพเมื่อวันอังคาร แรม 3 ค่ำ เดือน 10 ปีฉลู ตรงกับวันที่ 20 กันยายน พุทธศักราช 2396 ทรงเป็นพระราชโอรสพระองค์ที่ 4 ในพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวและพระองค์แรกในพระองค์เจ้ารำเพยภมราภิรมย์ (ในเวลาต่อมาทรงได้รับการสถาปนาเฉลิมพระเกียรติยศเป็น สมเด็จพระเทพศิรินทราบรมราชินี และสมเด็จพระเทพศิรินทรามาตย์ พระบรมราชชนนี...

มหาวิทยาลัยถูกด่า เมื่อพยายามสอนประวัติศาสตร์ให้ถูกต้องว่า “อังกฤษคือผู้รุกราน”

ภาพเขียนของกัปตันเจมส์ คุก นักสำรวจชาวอังกฤษที่ถูกสอนกันมานานว่าเป็นผู้พบออสเตรเลีย โดย Nathaniel Dance-Holland [Public domain], via Wikimedia Commons บีบีซีไทยรายงานว่า มหาวิทยาลัยแห่งรัฐนิวเซาท์เวลส์ (UNSW) ในออสเตรเลียถูกวิพากษ์วิจารณ์อย่างหนัก หลังออกคู่มือแนะนำการใช้คำในงานเขียนวิชาการว่าด้วยชนพื้นเมืองและประวัติศาสตร์ออสเตรเลีย โดยแนะนำให้นักศึกษาใช้คำว่า “รุกราน” เมื่อกล่าวถึงการที่กัปตันเจมส์ คุก ชาวอังกฤษ เดินทางมาถึงและเข้ายึดครองออสเตรเลีย แทนการใช้คำว่า “ค้นพบ” หรือ “ตั้งถิ่นฐาน” แบบที่เคยใช้กันมา (บีบีซี, 30 มีนาคม 2559) แต่เมื่อผู้เขียนอ่านคู่มือดังกล่าวแล้วพบว่า คำแนะนำเพียงบอกว่า คำใดที่เหมาะสมกว่าอีกคำ...

ตามรอย พระเจ้าล้านตื้อ

  (รูปเล็ก) พระรัศมีสำริดกว้าง 55 ซม. สูง 70 ซม. งมได้จากแม่น้ำโขง สันนิษฐานว่าเป็นของพระเจ้าล้านตื้อ ปัจจุบันจัดแสดงอยู่ที่พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ เชียงแสน (รูปใหญ่) สภาพเมืองเชียงแสน ถ่ายจากพระบรมธาตุนิมิตเจดีย์ วัดพระธาตุผาเงา อำเภอเชียงแสน แม่น้ำในรูปคือแม่น้ำโขง (ภาพจาก ศิลปวัฒนธรรม, กรกฎาคม 2545)สืบเนื่องจากการที่นายสกุล ศรีพรหม สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดนครราชสีมา พรรคชาติไทย...

การปราบปรามคอมมิวนิสต์ในสมัยจอมพลสฤษดิ์ ธนะรัชต์ พ.ศ. 2501-2506

ประเทศไทยในห้วงเวลาหนึ่ง ที่อุดมการณ์ทางความคิดได้ถูกแบ่งออกเป็นสองขั้วคือ โลกเสรี (ที่มีอเมริกาหนุนหลัง บ้างก็เรียก ทุนนิยม หรือจักรวรรดินิยม) กับ คอมมิวนิสต์ (ที่มีโซเวียตคอยหนุน) ตามกระแสสงครามเย็น ผู้นำไทยในสมัยนั้นได้เข้าร่วมกับฝ่ายโลกเสรี (จักรวรรดินิยมอเมริกา) ต่อต้านคอมมิวนิสต์ ด้วยเกรงว่าประเทศไทยจะถูกกลืนเป็นคอมมิวนิสต์เหมือนในแถบอินโดจีนแบบทฤษฎีโดมิโน ภาพลักษณ์ของคอมมิวนิสต์จึงถูกรัฐบาลสร้างขึ้นเสมือนเป็น “ปีศาจ” ทางการเมือง มีการกระพือข่าว ปลุกปั่นต่อต้าน และปราบปรามต่างๆ นานา กระทั่งมีการกวาดล้างฝ่ายตรงข้ามอย่างรุนแรงขึ้นในสมัยที่ จอมพลสฤษดิ์ ธนะรัชต์...

โจวต้ากวาน เผยกษัตริย์เจนละในดินแดนเขมรโบราณ “สมพาส” (ร่วมประเวณี) กับ “งู”

ภาพประกอบเนื้อหา – ภาพลายเส้นของนครธม วาดโดยชาวฝรั่งเศสในศตวรรษที่ 19 (ภาพจากหนังสือ Voyage d’exploration en Indo-Chine) โจวต้ากวาน ราชทูตจีนสมัยราชวงศ์หยวนที่ได้เดินทางไปยังเขมรในสมัยพุทธศตวรรษที่ 19 เขาเห็นวิถีชีวิต ความเป็นอยู่ และคติความเชื่อของผู้คนในยุคนั้น จึงบันทึกไว้เป็นหลักฐานเรื่องหนึ่งที่โจวต้ากวานบันทึกไว้คือเรื่องเกี่ยวกับกษัตริย์อาณาจักรเจนละของในดินแดนเขมรโบราณ ร่วมประเวณี “งู” เขาบันทึกไว้ดังนี้ “…ข้าพเจ้าได้ยินมาว่า ภายในพระราชวังนั้นมีสิ่งแปลกประหลาดอยู่มาก แต่การระวังรักษาและการห้ามนั้นกวดขันนัก จึงไม่สามารถที่จะเห็นได้ ส่วนที่เกี่ยวกับปราสาททองคำ [หมายถึง ปราสาทพิมานอากาศ...

เบื้องหลัง เพลงปลุกใจ-เพลงรัฐนิยม ครั้ง “กรมโฆษณาการ” สมัยจอมพล ป. พิบูลสงคราม

ก่อนที่จะมาเป็นกรมประชาสัมพันธ์อย่างในทุกวันนี้ หน่วยงานแห่งนี้ก่อร่างมาจาก “กรมโฆษณาการ” ที่ก่อตั้งขึ้นในสมัยรัฐบาลจอมพล ป. พิบูลสงคราม กรมโฆษณาการเป็นหน่วยงานที่มีบทบาทสำคัญในการประชาสัมพันธ์นโยบายของรัฐในสมัยนั้นอย่างมาก ในงานสโมสรศิลปวัฒนธรรมเสวนา “เพลงแห่งความหลัง ครั้งกรมโฆษณาการ” วันพฤหัสบดีที่ 26 พฤษภาคม 2565 ร่วมเสวนาโดย คุณนิตยา อรุณวงศ์ (โฉมฉาย อรุณฉาน) และคุณบูรพา อารัมภีร พูดคุยเบื้องหลังการทำเพลงและวงดนตรีของกรมโฆษณาการในยุคแรกเริ่ม คุณนิตยา อรุณวงศ์ อธิบายว่า...

กุศโลบาย ร. 9 เสด็จฯ เยือนประเทศในโลกตะวันตก ให้ไทยเป็น “กันชน” ยุคสงครามเย็น

เมื่อวันที่ 5 กรกฎาคม 1960 (พ.ศ.2503) ประชาชนกว่า 7.5 แสนคน (จากการประเมินของเจ้าหน้าที่ตำรวจ) ได้มาเฝ้ารอรับเสด็จ พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช และสมเด็จพระนางเจ้าพระบรมราชินีนาถ ซึ่งประทับรถยนต์พระที่นั่งเปิดประทุนมาพร้อมกับขบวนพาเรด บนถนนโลเวอร์บรอดเวย์ (Lower Broadway) นครนิวยอร์ก  หากเอ่ยถึงการเสด็จประพาสต่างประเทศแล้ว หลายท่านมักนึกถึง พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว นึกถึงการเสด็จประพาสยุโรปที่มีการกล่าวถึงว่าเป็นการแก้ไขปัญหาของบ้านเมืองขณะในยุคของการล่าอาณานิคม นึกถึงพระราชนิพนธ์ไกลบ้าน ฯลฯ แต่พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช ได้เสด็จพระราชดำเนินต่างประเทศเช่นกัน...

ไฉนสื่ออเมริกันเทียบชาวสยามเป็น “ชาวแฟรงค์แห่งเอเชีย” นักสู้เพื่อแผ่นดิน

ภาพประกอบเนื้อหา – ภาพวาด การศึก Battle of Crécy ระหว่างอังกฤษ กับ ฝรั่งเศส เมื่อ 1346 ช่วงสงครามร้อยปี โดย Jean Froissart คาดว่าวาดสมัยศตวรรษที่ 15 (ไฟล์ public domain) …สหรัฐอเมริกาเป็นชาติมหาอำนาจจากโลกใหม่ที่เติบโตอย่างรวดเร็วภายหลังการแยกตัวออกมาจากอาณานิคมเก่าของอังกฤษ ชาวอเมริกันจึงมองปูมหลังของตนเองอย่างนักวิเคราะห์ที่มีใจเป็นกลางถึงขั้วอำนาจแห่งโลกเก่าที่เคยกดขี่ข่มเหงตนมาก่อน และยกอุทาหรณ์เกี่ยวกับความกล้าหาญเด็ดเดี่ยวของชาวแฟรงค์ ผู้เป็นบรรพบุรุษของชาวยุโรปก่อนตั้งตัวเป็นปึกแผ่นของประชาคมยุโรป...

ไฉนคำว่า “พิพิธภัณฑ์” ในยุคแรก ไม่ได้หมายถึง สถานที่เก็บโบราณวัตถุ?

สโมสรศิลปวัฒนธรรมเสวนา “พิพิธภัณฑสถานไทย : สมัยแรกและปัจจุบัน” เมื่อวันที่ 24 มีนาคม พ.ศ. 2565 วิทยากรโดย คุณนิตยา กนกมงคล ผู้อำนวยการสำนักพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ และ ผศ. ดร. กัณฐิกา ศรีอุดม มหาวิทยาลัยรังสิต ได้พูดคุยแลกเปลี่ยนความรู้เกี่ยวกับกิจกรรมการพิพิธภัณฑ์ของไทยในยุคแรกเริ่ม ฉายให้เห็นถึงพัฒนาการและการวิวัฒน์ที่มาเป็นพิพิธภัณฑสถานดังที่เห็นกันในปัจจุบัน   งานสโมสรศิลปวัฒนธรรมเสวนา “พิพิธภัณฑสถานไทย :...

รูปพระผู้เป็นเจ้าบนเขาพระวิหาร

ปราสาทเขาพระวิหารศาสนาบรรพตที่โดดเด่น (ภาพจาก ศิลปวัฒนธรรม, สิงหาคม 2548) รูปทวยเทพทั้งหลายในศาสนาพราหมณ์ ที่ปรากฏให้เห็นในงานประติมากรรมและจิตรกรรมในศิลปะขอม ไทย พม่า อินเดีย ฯลฯ ล้วนแต่เป็นรูปที่สร้างขึ้นมาจากโครงร่างของมนุษย์ อาจจะมีลักษณะพิเศษอื่นๆ เพิ่มขึ้นเพื่อให้เห็นความแตกต่างจากมนุษย์ โดยเพิ่มให้มีแขนขามากกว่า 2 มีพระพักตร์หรือใบหน้ามากกว่า 1 หรืออาจมีผิวกายให้มีสีแตกต่างกันออกไป เป็นต้น ทั้งนี้นอกเหนือจากการให้ลักษณะที่พิเศษต่างไปจากมนุษย์แล้ว ก็เพื่อเป็นลักษณะเฉพาะว่าหมายถึงเทพเจ้าองค์หนึ่งองค์ใดในบรรดาเทพเจ้าที่มีอยู่มากมายหลายองค์ เทพเจ้าสูงสุดในศาสนาพราหมณ์มี 3 องค์...

“เสี้ยวจวงเหวิน” จักรพรรดินี-พระพันปีราชวงศ์ชิง เบื้องหลังบัลลังก์มังกร 4 รัชสมัย

“ฝูหลินขึ้นครองราชย์ตั้งแต่ยังทรงพระเยาว์โดยมีรุ่ยชินหวังตัวเอ๋อร์กุ่นเป็นผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ พระสนมเอกจวงเฟยได้รับการสถาปนาเป็นพระพันปีหลวง ลือกันว่าพระนางอภิเษกสมรสกับตัวเอ๋อร์กุ่น แต่ก็ยังไม่อาจยืนยันได้ว่าเป็นเรื่องจริง” (Du Jiaxiang, 2010 : 207) “ในบางกรณี บันทึกส่วนบุคคลก็มีความสมบูรณ์และเชื่อถือได้มากกว่าบันทึกของทางราชการ และเป็นแหล่งข้อมูลที่ปฐมภูมิมากกว่า เนื่องจากไม่ต้องเผชิญกับการชำระหรือตัดออกเหมือนกับบันทึกของทางราชการ” (Kahn, 1971 : 47) สุสานตะวันออกของราชวงศ์ชิง (清东陵) ตั้งอยู่ที่อำเภอจุนฮว่า มณฑลเหอเป่ย ห่างจากกรุงปักกิ่งไปทางตะวันออกเฉียงเหนือราว 125 กิโลเมตร สุสานดังกล่าวมีพื้นที่ 80 ตารางกิโลเมตร เป็นที่ฝังพระศพของจักรพรรดิราชวงศ์ชิงรวม 5 พระองค์ ได้แก่ จักรพรรดิซุ่นจื้อ (顺治ครองราชย์ ค.ศ. 1643-61) จักรพรรดิคังซี (康熙ครองราชย์ ค.ศ. 1661-1722) จักรพรรดิเฉียนหลง (乾隆ครองราชย์ ค.ศ. 1735-95) จักรพรรดิเสียนเฟิง (咸丰ครองราชย์ ค.ศ. 1850-61) และจักรพรรดิถงจื้อ (同治ครองราชย์ ค.ศ. 1861-75) และยังเป็นที่ฝังพระศพของบรรดาจักรพรรดินี พระสนม และพระบรมวงศานุวงศ์อีกราว 150 พระองค์ อย่างไรก็ตาม ด้านนอกกำแพงของสุสานดังกล่าวกลับมีอีกสุสานหนึ่งตั้งอยู่แยกออกมาต่างหาก สุสานดังกล่าวชื่อว่าสุสานจาวซี (昭西陵) เป็นที่ฝังพระศพของจักรพรรดินีเสี้ยวจวงเหวิน (孝庄文皇后 ค.ศ. 1613-88) พระราชชนนีของจักรพรรดิซุ่นจื้อและพระอัยยิกาของจักรพรรดิคังซี จักรพรรดินีเสี้ยวจวงเหวิน (ค.ศ.๑๖๑๓-๘๘) (ภาพจาก http://zh.wikipedia.org)ภูมิหลังของจักรพรรดินีเสี้ยวจวงเหวิน : จากเชื้อพระวงศ์มองโกลสู่พระพันปีหลวงแห่งราชสำนักแมนจูที่ปกครองแผ่นดินจีน จักรพรรดินีเสี้ยวจวงเหวินประสูติเมื่อวันที่ 28 มีนาคม ค.ศ. 1613 พระนามเดิมว่า บุมบูไท่ (布木布泰Bumbutai) ทรงเป็นธิดาของไจ้ซาง (寨桑) เจ้าชายมองโกลตระกูลเบอร์จิจิต (博尔济吉特氏 Berjijit clan) แห่งเผ่าเคอร์ชิน (科尔沁部 Khorchin Mongols) ในเวลานั้นประเทศจีนภายใต้การปกครองของราชวงศ์หมิง (明朝) ที่สถาปนาโดยชาวจีนฮั่นมาตั้งแต่กลางคริสต์ศตวรรษที่ 14 กำลังเสื่อมอำนาจลง ส่วนทางภาคตะวันออกเฉียงเหนือหรือที่เรียกกันในประวัติศาสตร์สมัยใหม่ว่าแมนจูเรีย (Manchuria) เกิดการรวมตัวของชาวหนี่ว์เจิน (女真 Jurchens) ภายใต้การนำของหนูเอ่อร์ฮาชื่อ (努尔哈赤 ค.ศ. 1559-1626) ผู้ซึ่งใน ค.ศ....

“ไม้สัก” พืชเศรษฐกิจที่ใช้แทนส่วยทองคำ และที่มาของการตั้ง “กรมป่าไม้”

ซุงไม้สักที่มัดเป็นแพล่องลงมาตามแม่น้ำ (ภาพจาก “Twentieth Century Impressions of Siam”) 18 กันยายน พ.ศ. 2439 พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 5 ทรงสถาปนา “กรมป่าไม้” โดยให้อยู่ในสังกัดกระทรวงมหาดไทย ปัจจัยสำคัญที่นำไปสู่การตั้งกรมป่าไม้ เกี่ยวข้องกับ “ไม้สัก” ซึ่งเป็นสินค้าสำคัญของไทยมาแต่อดีต ปัจจุบันไม้สักคือหนึ่งวัตถุดิบชั้นดีในการทำเฟอร์นิเจอร์ หรือวัสดุอุตสาหกรรมอื่น ในแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติฉบับแรกๆ ไม้สักคือหนึ่งในสินค้าส่งออกที่สร้างรายได้หลักให้ประเทศ...

แรกมี “ไฟฟ้า” ในสยาม สิ่งฟุ่มเฟือยของชนชั้นนำ สู่กิจการโรงไฟฟ้า ไทยทำเจ๊ง ฝรั่งทำรุ่ง

‘ไฟฟ้า’ หนึ่งในวิทยาการตะวันตกที่สำคัญไม่แพ้ โทรเลข รถไฟ รถราง ถนนแบบตะวันตก ฯลฯ เข้าสู่สยามอย่างเป็นทางการในสมัยรัชกาลที่ 5 อันเป็นช่วงเวลาที่สยามกำลังพัฒนาประเทศสู่ความทันสมัย ‘ไฟฟ้า’ จึงเป็นปัจจัยพื้นฐานสำคัญในการวางรากฐานการพัฒนาบ้านเมือง ชนชั้นนำสยามคิดเห็นอย่างไรกับ ‘ไฟฟ้า’ และใช้ประโยชน์มากน้อยเพียงใดในยุคแรก ๆ ? วิทยาการสู่สยาม แน่นอนว่าไฟฟ้าเผยแพร่เข้ามาสู่สยามโดยชาวตะวันตก โดยเฉพาะพวกมิชชันนารี ทว่า ไฟฟ้าในทัศนะของชนชั้นนำสยามก็เป็นที่รับรู้กันมาเนิ่นนานแล้ว เป็นต้นว่า ใน ‘บางกอกรีคอร์เดอร์’ สื่อสิ่งพิมพ์โดยหมอบรัดเลย์...

กำเนิด “คนชั้นกลางในเมือง” ผลพวงจากเศรษฐกิจบูม หลังสงครามโลกครั้งที่ 2

การขยายตัวทางเศรษฐกิจไทยตั้งแต่หลังสงครามโลกครั้งที่ 2 เป็นต้นมา ได้ทำให้เกิดคนกลุ่มใหม่ขึ้นในสังคมไทย นั่นคือ “กลุ่มคนชั้นกลางในเมือง” คนกลุ่มนี้มีค่านิยม วัฒนธรรม ที่เป็นของตนเองและแตกต่างจากคนรุ่นเดิมเนื่องจากว่าเป็นกลุ่มที่ดำรงชีวิตหรือประกอบอาชีพอยู่ในธุรกิจภาคบริการและการพาณิชย์เป็นหลัก ซึ่งเป็นอาชีพที่เพิ่งจะขยายตัวขึ้นอย่างชัดเจนในช่วงทศวรรษ 2490 และคนกลุ่มนี้ได้กลายเป็นกลุ่มประชากรที่สำคัญของกรุงเทพฯ ในช่วงหลังสงครามโลกครั้งที่ 2 เป็นต้นมาคนชั้นกลางในเมืองไม่พอใจกับการบริหารประเทศของรัฐบาลจอมพล ป. พิบูลสงคราม โดยเฉพาะการใช้นโยบายเศรษฐกิจแบบ “ทุนนิยมโดยรัฐ” และการทุจริตคอร์รัปชั่นของกลุ่มผู้นำทางการเมือง และต้องการให้รัฐบาลใช้นโยบายทางเศรษฐกิจที่เปิดเสรีมากขึ้น เพื่อส่งเสริมให้เกิดการขยายตัวทางการค้าและบริการขึ้นอย่างกว้างขวาง เพราะเป็นทางเดียวที่จะทำให้คนกลุ่มนี้มีความมั่งคั่งและมั่นคงในชีวิตได้ ดังนั้น ในช่วงปลายทศวรรษ...

สภาพหลังพม่ายึดล้านนา ปกครองเมืองเชียงใหม่ 200 ปี สู่ยุคเชียงใหม่เป็นเมืองร้าง

ป้อมเมืองเชียงใหม่ หนังสือ “ชื่อบ้านนามเมือง จังหวัดเชียงใหม่มาจากไหน” ของกรมส่งเสริมวัฒนธรรม ที่ สุจิตต์ วงษ์เทศ ผู้เขียนได้พาย้อนกลับไปดูรากเหง้าของเมืองเชียงใหม่ คนเชียงใหม่ ตั้งแต่เริ่มต้นบรรพชนล้านนาเมื่อห้าแสนปีที่แล้วที่พบกะโหลกมนุษย์ลำปาง ที่ปากถ้ำเกาะคา จังหวัดลำปาง ซึ่งร่วมสมัยกับมนุษย์ปักกิ่ง ไล่เรียงมาจนถึง พ.ศ. 2482 ในที่นี้ขอนำเนื้อหาบางส่วนที่กล่าวถึงช่วงเวลา 200 ปี ที่พม่าเข้ามาปกครองเชียงใหม่ ซึ่งสุจิตต์ วงษ์เทศ อธิบายไว้ดังนี้ (จัดย่อหน้าใหม่และสั่งเน้นคำโดยกองบรรณาธิการ)...

ทะเลชุบศร

เมืองลพบุรี มีทะเลครับ ชื่อว่า ทะเลชุบศร ในโคลงเฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระนารายณ์มหาราช แต่งโดย หลวงมโหสถ บทหนึ่งระบุถึงทะเลชุบศร เสร็จเสด็จดลด้าวด่าน       ดงดอน ชลชะเลวุธศร                 เหล่าช้าง คชสารบันสมสลอน          กรินิศ ชมทรทหึงเคียงข้าง           จรวดร้องเรียงรมย์ และในจดหมายเหตุหรือบันทึกของบาทหลวงฝรั่งเขียนว่า Talé Chupson หรือ Thlee Poussone หรือทะเลรวย-Rich Sea...

เหตุใดคนไทยเรียกชาวตะวันตกผิวขาวว่า “ฝรั่ง” คำนี้มีพัฒนาการมาอย่างไร

ภาพ หมอบรัดเลย์ ฝรั่งในสมัยต้นกรุงรัตนโกสินทร์ จิตรกรรมในพระวิหารน้อย วัดกัลยาณมิตร ที่มาของคำว่า “ฝรั่ง” ในสังคมไทย ต้องสืบย้อนกลับไปถึงยุโรปในยุคกลางช่วงปลายศตวรรษที่ 5 คำนี้เกี่ยวพันโดยตรงกับบรรพชนของชาวยุโรปกลุ่มหนึ่งที่เรียกว่า “ชาวแฟรงก์” (Franks) กลุ่มชาติพันธุ์เยอรมัน (Germanic peoples) ผู้พูดภาษาตระกูลเยอรมันโบราณ สำหรับชาวแฟรงก์ใช้สำเนียงแบบตะวันตก (Western Germanic Languages) ซึ่งจะกลายเป็นรากฐานของภาษาอังกฤษ เยอรมัน และดัตช์ ในเวลาต่อมา ตั้งแต่คริสต์ศตวรรษที่ 6-8 อาณาจักรของชาวแฟรงก์แผ่ขยายจนครอบคลุมไปทั่วพื้นที่ต่าง ๆ...

ไป่เยว่ : บรรพบุรุษของชนชาติไทเท่านั้นหรือ?

เรื่องราวของคนไท-คนไทย ยังคงได้รับความสนใจอยู่ตลอด จากนักวิชาการหลายฝ่ายที่พยายามสืบค้นเบาะแสหลักฐานทั้งทางวัตถุ ภาษา วัฒนธรรม ความเชื่อ ที่แม้จะเป็นช่วงเวลาที่ล่วง เลยมานานเป็นพันๆ ปี ถูกครอบงำโดยวัฒนธรรม ที่แข็งแกร่งกว่า แต่อย่างน้อยก็น่าจะหลงเหลือบาง สิ่งที่บ่งบอกถึงถิ่นที่มานั้นๆ แล้วคนไทยมาจากไหน มีบรรพบุรุษเป็นใครกันแน่? เพื่อไขข้อข้องใจเรื่องราวเกี่ยวกับไท-ไทยทั้งหลาย วิทยสถานแห่งวัฒนธรรมตะวันออก หรือ O.C.A. จึง จัดงานประชุมขึ้นภายใต้หัวข้อ “ไป่เยว่ : บรรพบุรุษ ของชนชาติไทเท่านั้นหรือ?”...

ดาวินชี VS มิเคลันเจโล การปะทะฝีมือทางศิลปะที่ถูกลืม ค้นสัมพันธ์คู่อริศิลปินเอกของโลก

ในบรรดาศิลปินเอกของโลก ชื่อของเลโอนาร์โด ดาวินชี (Leonardo Da Vinci) และมิเคลันเจโล (Michelangelo) ต้องติดไปอยู่ในอันดับต้นๆ ด้วย ผลงานของพวกเขาย่อมเป็นที่รู้จักกันเป็นอย่างดี ข้อมูลอีกส่วนหนึ่งที่น่าสนใจไม่แพ้ผลงานของพวกเขาก็คือ ความสัมพันธ์ของทั้งคู่ไปจนถึงการประชันทางศิลปะที่อาจใช้เป็นองค์ประกอบสำหรับตอบคำถามอมตะแห่งโลกศิลปะว่า ใครคือศิลปินที่เหนือกว่ากันแน่ ทุกๆ วันมีผู้แย่งชิงเข้าไปเก็บภาพของตัวเองกับภาพ “โมนาลิซา” ในพิพิธภัณฑ์ลูฟวร์ กรุงปารีส ประเทศฝรั่งเศสจำนวนมาก ภาพวาดโดยฝีมือของดาวินชีแทบไม่ต่างจากดารานักร้องคนดังแถวหน้าของโลกจากอดีตจนถึงปัจจุบัน แม้ว่าภาพวาดของดาวินชีจะผ่านยุคสมัยมาถึง 5 ศตวรรษแล้วก็ตาม แต่ในอีกที่หนึ่ง ก็มีคนจำนวนมากที่ต่อคิวเข้าชมงานศิลปะชื่อดังในเมืองฟลอเรนซ์ ประเทศอิตาลี ถึงภายนอกจะมีงานกราฟฟิตี้ที่มีข้อความว่า “อย่ายุ่งยากไปเลย มันก็แค่รูปปั้น” หยอกผู้สนใจชมงานศิลปะ...